Cắn hở là dạng khớp cắn gây ra rất nhiều bệnh lý và vấn đề thẩm mỹ
Cắn hở là gì? Đây là tình trạng một nhóm răng hàm trên và hàm dưới không chạm nhau khi bệnh nhân cắn lại. Thường gặp nhất là cắn hở phía trước: các răng hàm đã chạm nhưng răng cửa vẫn còn một khoảng hở.
Cắn hở có thể điều trị bằng niềng răng, vít neo chặn hoặc phẫu thuật chỉnh hàm tùy nguyên nhân. Tuy nhiên, đây là một trong những dạng sai khớp cắn dễ tái phát vì nguyên nhân thường không chỉ nằm ở răng mà còn liên quan đến tăng trưởng xương, tư thế lưỡi, thói quen và hoạt động của cơ quanh miệng.
Đóng được khoảng hở chưa phải là kết thúc.
Muốn ổn định lâu dài, phải kiểm soát được nguyên nhân đã tạo ra cắn hở.
Khi cắn hai hàm lại:
Đây là dạng thường được nhắc đến nhất khi nói về cắn hở.
Răng cửa có thể chạm nhưng một nhóm răng hàm nhỏ hoặc răng hàm lớn lại không tiếp xúc với nhau.
Cắn hở phía sau có thể liên quan đến vị trí răng, quá trình mọc răng, cơ học chỉnh nha hoặc một số bất thường khác. Việc điều trị hoàn toàn khác với cắn hở phía trước.
Người bị cắn hở có thể nhận thấy:
Cắn hở có thể ảnh hưởng đến ăn nhai, phát âm, thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống, nhưng mức độ ảnh hưởng khác nhau ở từng người.
Cắn hở thường do nhiều nguyên nhân phối hợp.
Khi ngón tay hoặc núm vú thường xuyên nằm giữa hai hàm:
Các tổng quan hệ thống cho thấy thói quen mút ngón tay và ngậm núm vú kéo dài đều làm tăng nguy cơ cắn hở phía trước ở trẻ em.
Lưỡi có thể nằm thấp hoặc chen giữa hai hàm răng khi nghỉ, khi nuốt hoặc khi nói.
Tuy nhiên, không phải lúc nào đẩy lưỡi cũng là nguyên nhân ban đầu. Trong một số trường hợp, lưỡi chỉ đi vào khoảng trống đã có sẵn giữa hai hàm răng.
Vì vậy, bác sĩ cần phân biệt:
Cắn hở có nguyên nhân đa yếu tố; không nên đổ toàn bộ nguyên nhân cho lưỡi chỉ qua một lần quan sát.
Một số trẻ có:
Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tư thế môi, lưỡi và sự phát triển khuôn mặt. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa đường thở và cắn hở khá phức tạp; điều trị mũi họng không tự động làm cắn hở biến mất.
Khi có dấu hiệu khó thở bằng mũi, ngủ ngáy hoặc há miệng kéo dài, bệnh nhân nên được đánh giá phối hợp với bác sĩ tai mũi họng.
Một số người có xu hướng:
Đây thường được gọi là cắn hở do xương hoặc cắn hở trên nền xương tăng trưởng theo chiều đứng.
Ở người trưởng thành, niềng răng không thể thay đổi hoàn toàn kiểu xương này. Các trường hợp nhẹ có thể điều trị ngụy trang; trường hợp nặng có thể cần phẫu thuật chỉnh hàm.
Cắn hở cũng có thể xuất hiện khi:
Vì vậy, cùng là cắn hở nhưng mỗi bệnh nhân có thể cần một kế hoạch hoàn toàn khác nhau.
Nếu sau niềng, bệnh nhân vẫn:
các lực cũ vẫn tiếp tục tác động lên răng.
Một ca lâm sàng theo dõi dài hạn đã ghi nhận cắn hở tái phát sau khi thói quen mút và chen lưỡi xuất hiện trở lại. Tuy nhiên, đây là báo cáo ca nên không thể dùng để dự đoán cho mọi bệnh nhân.
Ở trẻ em và thanh thiếu niên, khuôn mặt vẫn đang phát triển sau khi kết thúc một giai đoạn điều trị.
Nếu bệnh nhân có xu hướng tăng trưởng theo chiều đứng:
Điều trị sớm có thể giúp kiểm soát thói quen và hướng phát triển, nhưng không thể cam kết kiểm soát hoàn toàn yếu tố di truyền hoặc tăng trưởng về sau. Bằng chứng về các phương pháp điều trị sớm vẫn còn không đồng nhất.
Ở một số bệnh nhân cắn hở xương, bác sĩ sử dụng vít neo chặn để làm lún răng hàm.
Khi răng hàm được làm lún:
Sau điều trị, răng hàm vẫn có thể mọc trở lại một phần. Tổng quan hệ thống về làm lún răng hàm bằng neo chặn xương cho thấy kết quả có thể duy trì tương đối tốt, nhưng vẫn ghi nhận một mức tái phát và chất lượng bằng chứng còn hạn chế.
Một nghiên cứu nhỏ theo dõi ba năm ghi nhận phần lớn sự trồi lại của răng hàm xảy ra trong năm đầu duy trì. Vì cỡ mẫu chỉ có chín bệnh nhân, kết quả này nên được hiểu như một gợi ý lâm sàng, không phải tỷ lệ áp dụng cho tất cả mọi người.
Một cách đóng cắn hở là kéo răng cửa trên và dưới dài xuống để chúng chạm nhau.
Cách này có thể phù hợp với một số cắn hở do răng. Nhưng nếu nguyên nhân chính là răng hàm trồi hoặc khuôn mặt tăng trưởng theo chiều đứng, chỉ kéo dài răng cửa có thể:
Vì vậy, bác sĩ cần quyết định nên:
Sau tháo niềng, răng và xương quanh chân răng cần thời gian ổn định.
Với bệnh nhân cắn hở, hàm duy trì thông thường đôi khi chưa đủ. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể cân nhắc:
Không có một loại hàm duy trì phù hợp cho tất cả các trường hợp cắn hở.
Ở người trưởng thành có cắn hở xương nặng, chỉnh nha ngụy trang có thể đóng được khoảng hở nhưng phải sử dụng nhiều chuyển động bù trừ của răng.
Khi vượt quá giới hạn hợp lý:
Phẫu thuật chỉnh hàm có thể điều chỉnh trực tiếp nền xương trong trường hợp nặng, nhưng phẫu thuật cũng không bảo đảm tuyệt đối không tái phát. Tổng quan hệ thống cho thấy độ ổn định thay đổi theo loại phẫu thuật, kiểu sai lệch và thời gian theo dõi.
Tùy nguyên nhân, điều trị có thể gồm:
Một số trường hợp cắn hở do thói quen có thể tự cải thiện sau khi trẻ ngừng mút, nhưng mức độ tự sửa khác nhau và bằng chứng hiện tại chưa đủ để dự đoán chính xác cho từng trẻ.
Bác sĩ có thể lựa chọn:
Không phải cứ cắn hở là cần phẫu thuật. Nhưng cũng không nên cố đóng mọi cắn hở xương bằng cách kéo răng vượt giới hạn sinh học.
Vít neo chặn cho phép bác sĩ làm lún răng hàm mà không cần dùng các răng khác làm điểm tựa.
Phương pháp này có thể:
Các tổng quan hệ thống cho thấy neo chặn xương là một phương pháp có hiệu quả trong những ca được lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, vẫn có thể xuất hiện tái phát một phần, đặc biệt nếu răng hàm trồi lại hoặc nguyên nhân chức năng chưa được kiểm soát.
Bài tập chức năng vùng miệng có thể hữu ích khi bệnh nhân thực sự có bất thường về tư thế lưỡi, nuốt hoặc hoạt động cơ quanh miệng.
Tuy nhiên:
Một nghiên cứu hồi cứu từng ghi nhận nhóm phối hợp điều trị chức năng miệng có mức tái phát thấp hơn, nhưng thiết kế nghiên cứu chưa đủ mạnh để khẳng định phương pháp này cần áp dụng cho tất cả bệnh nhân.
Vì vậy, tập chức năng nên được xem là phương pháp hỗ trợ khi có chỉ định, không phải “công thức chữa cắn hở”.
Bác sĩ cần xác định:
Không chỉ đóng khoảng hở trên ảnh.
Nếu nguyên nhân ở răng hàm, cần kiểm soát răng hàm.
Nếu nguyên nhân ở thói quen, phải loại bỏ thói quen.
Nếu sai lệch xương quá lớn, cần giải thích giới hạn của chỉnh nha đơn thuần.
Sau điều trị cần có:
Cắn hở cần được theo dõi kỹ, đặc biệt trong thời gian đầu sau tháo niềng.
Không nên tự giảm thời gian đeo hàm duy trì khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Trong chỉnh nha thẩm mỹ, mục tiêu không phải chỉ làm cho răng cửa vừa chạm nhau.
Bác sĩ còn phải bảo vệ:
Nếu đóng cắn hở bằng cách làm trồi răng cửa quá nhiều, khớp cắn có thể đóng nhưng nụ cười lại trở nên kém tự nhiên.
Nếu chỉ tập trung vào mẫu hàm mà không quan sát khuôn mặt, bác sĩ có thể bỏ sót nguyên nhân tăng trưởng theo chiều đứng hoặc hoạt động bất thường của môi – lưỡi.
Tại Nha Khoa Vàng, câu hỏi không chỉ là:
“Làm thế nào để đóng cắn hở?”
Mà còn là:
“Đóng bằng chuyển động nào để khuôn mặt, nụ cười và khớp cắn vẫn đẹp, an toàn và ổn định?”
Một số trẻ bị cắn hở do mút ngón tay hoặc núm vú có thể tự cải thiện sau khi ngừng thói quen. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng tự hết, đặc biệt khi đã có thành phần xương hoặc thói quen kéo dài.
Có. Phương pháp điều trị phụ thuộc nguyên nhân, mức độ và tuổi của bệnh nhân.
Không phải lúc nào. Nhổ răng chỉ được cân nhắc khi cần tạo khoảng, kiểm soát răng cửa hoặc điều trị ngụy trang một số kiểu cắn hở.
Cắn hở do răng hoặc xương nhẹ thường có thể điều trị bằng chỉnh nha. Cắn hở xương nặng ở người trưởng thành có thể cần phẫu thuật nếu muốn thay đổi trực tiếp vị trí hai hàm.
Có thể trong những ca phù hợp. Tuy nhiên, kết quả phụ thuộc vào kiểu cắn hở, mức độ hợp tác và khả năng kiểm soát chuyển động của răng.
Có thể. Phẫu thuật giúp sửa trực tiếp sai lệch xương nhưng vẫn có nguy cơ thay đổi sau điều trị, tùy loại phẫu thuật, kiểu tăng trưởng và chức năng môi – lưỡi.
Không. Cắn hở có thể liên quan đến thói quen, tăng trưởng xương, răng, đường thở, thần kinh – cơ và nhiều yếu tố phối hợp.
Thường cần duy trì dài hạn và theo dõi sát hơn nhiều loại sai khớp cắn khác. Loại hàm và thời gian đeo phải được cá thể hóa.
Cắn hở là gì? Đó là tình trạng một nhóm răng hàm trên và hàm dưới không tiếp xúc với nhau khi cắn.
Cắn hở dễ tái phát vì:
Tuy nhiên, cắn hở không có nghĩa chắc chắn sẽ tái phát. Một phân tích gộp trước đây ghi nhận cả điều trị phẫu thuật và không phẫu thuật đều có thể duy trì cắn phủ dương ở phần lớn bệnh nhân sau ít nhất một năm, nhưng chất lượng bằng chứng còn hạn chế và các nhóm bệnh nhân rất khác nhau.
Muốn kết quả ổn định, cần:
Không chỉ đóng khoảng hở.
Phải xây dựng một khớp cắn có khả năng tự duy trì sau khi tháo niềng.
Bài viết cung cấp kiến thức tham khảo. Kế hoạch điều trị cần được xác định sau khi khám trực tiếp, phân tích ảnh – video, scan, khớp cắn, tăng trưởng và phim phù hợp.
18/07/2026
Răng chen chúc – thường bị chỉ định phải nhổ khi niềng Răng chen chúc là tình trạng cung hàm không có đủ chỗ để các răng đứng đều. Biểu hiện thường gặp gồm: Răng mọc chồng lên nhau. Răng cửa xoay hoặc lệch khỏi cung hàm. Răng nanh mọc cao. Một số răng nằm […]
18/07/2026
Răng nanh mọc cao do thiếu chỗ – còn gọi là răng khểnh Răng khểnh là răng nanh mọc cao hoặc lệch ra ngoài cung răng. Nhiều người thấy răng khểnh tạo nét duyên riêng, nhưng về lâu dài, vị trí này có thể gây khó vệ sinh, mất cân đối nụ cười, sai khớp […]
18/07/2026
Cắn sâu là dạng rất thường gặp ở người Châu Á Cắn sâu là tình trạng răng cửa trên che phủ răng cửa dưới quá nhiều theo chiều dọc khi hai hàm cắn lại. Bệnh nhân có thể nhận thấy: Răng cửa dưới gần như biến mất. Hai hàm “cắn quá khít” ở phía trước. […]
18/07/2026
Hô là than phiền hàng đầu của bệnh nhân châu Á Khi thấy môi nhô hoặc răng cửa chìa, nhiều người cho rằng mình bị “hô”. Nhưng nguyên nhân gây hô không phải lúc nào cũng giống nhau. Có người hô chủ yếu do: Răng cửa nghiêng ra ngoài. Xương ổ răng nhô. Răng chen […]