Sự Nâng Đỡ Môi Quan Trọng Như Thế Nào Trong Chỉnh Nha Và Thẩm Mỹ Nụ Cười?

Phục hình răng sứ để làm tăng sự nâng đỡ môi trên cho bệnh nhân, làm cho nụ cười được tươi và trẻ hơn

Khi niềng răng, nhiều người chỉ quan tâm:

• Răng có đều không?
• Có cần nhổ răng không?
• Răng cửa sẽ được kéo vào bao nhiêu?
• Mặt có hết hô không?
• Môi có bị mỏng hoặc khuôn mặt có bị hóp không?

Nhưng phía sau tất cả những câu hỏi đó là một khái niệm quan trọng hơn:

Sự nâng đỡ môi (lip support).

Sự nâng đỡ môi là cách răng cửa, xương hàm và các mô xung quanh tạo nền đỡ cho môi.

Nếu nâng đỡ quá nhiều:

• Môi có thể nhô.
• Khó khép miệng tự nhiên.
• Khuôn mặt trông căng.
• Răng cửa có cảm giác chìa ra ngoài.

Nếu nâng đỡ quá ít:

• Môi có thể lép.
• Vùng miệng trông phẳng.
• Rãnh quanh môi rõ hơn.
• Nụ cười thiếu độ đầy.
• Khuôn mặt dễ tạo cảm giác già hơn.

Vì vậy, chỉnh nha không chỉ là làm thẳng răng.

Mục tiêu quan trọng hơn là:

Đặt răng cửa vào vị trí vừa đủ để môi được nâng đỡ tự nhiên, khuôn mặt cân đối và nụ cười vẫn có sức sống.

Sự nâng đỡ môi là gì?

Môi không nằm lơ lửng độc lập trên khuôn mặt.

Hình dáng và vị trí môi chịu ảnh hưởng của:

• Xương hàm trên và hàm dưới.
• Xương ổ răng.
• Vị trí trước – sau của răng cửa.
• Độ nghiêng của răng cửa.
• Chiều cao của răng cửa.
• Độ dày và chiều dài môi.
• Trương lực cơ môi.
• Mũi và cằm.
• Tuổi.
• Cấu trúc mô mềm riêng của từng người.

Trong đó, răng cửa là một trong những thành phần bác sĩ chỉnh nha có thể thay đổi trực tiếp.

Khi răng cửa đi ra phía trước, môi thường được đẩy ra ngoài nhiều hơn.

Khi răng cửa được kéo vào trong, môi có thể lùi theo.

Tuy nhiên, răng và môi không di chuyển theo một tỷ lệ cố định. Mức thay đổi còn phụ thuộc nhiều vào độ dày môi, khả năng khép môi, kiểu khuôn mặt và vị trí ban đầu của răng cửa.

Nâng đỡ môi có phải là làm môi càng đầy càng tốt?

Không.

Một đôi môi đầy chưa chắc đã được nâng đỡ đúng.

Nếu răng cửa quá chìa, môi có thể đầy nhưng đồng thời:

• Căng.
• Nhô quá mức.
• Khó khép tự nhiên.
• Cơ cằm phải co để khép miệng.
• Mặt nghiêng trở nên lồi.

Ngược lại, môi không nhô nhiều chưa chắc là thiếu nâng đỡ.

Một bệnh nhân có:

• Mũi nhỏ.
• Cằm nhẹ.
• Môi dày.
• Khuôn mặt mềm mại.

có thể phù hợp với vị trí môi khác hoàn toàn một người có:

• Mũi nổi bật.
• Cằm mạnh.
• Môi mỏng.
• Khuôn mặt góc cạnh.

Do đó:

Mục tiêu không phải tạo đôi môi đầy nhất, mà là tạo mức nâng đỡ hài hòa nhất với chính khuôn mặt của bệnh nhân.

Vì sao sự nâng đỡ môi quan trọng trong chỉnh nha?

1. Quyết định khuôn mặt sau điều trị

Răng cửa nằm ngay phía sau môi.

Do đó, vị trí cuối cùng của răng cửa có thể làm vùng miệng:

• Nhô hơn.
• Gọn hơn.
• Phẳng hơn.
• Đầy đặn hơn.
• Trẻ trung hơn.
• Hoặc thiếu sức sống hơn.

Nếu bệnh nhân đang có:

• Răng hô.
• Hai môi nhô.
• Khó khép miệng.
• Cơ cằm căng.

việc giảm nâng đỡ quá mức do răng cửa chìa có thể giúp:

• Môi bớt căng.
• Khép miệng dễ hơn.
• Mặt nghiêng cân đối hơn.
• Mũi, môi và cằm hài hòa hơn.

Ngược lại, nếu bệnh nhân vốn có môi mỏng và khuôn mặt tương đối phẳng, tiếp tục kéo răng cửa lùi nhiều có thể làm vùng miệng mất độ đầy.

Các tổng quan về kéo lùi răng cửa cho thấy môi thường thay đổi theo hướng răng di chuyển, nhưng khả năng dự đoán còn hạn chế và kết quả thẩm mỹ phụ thuộc mạnh vào đặc điểm khuôn mặt trước điều trị.

2. Quyết định có nên nhổ răng hay không

Nhổ răng tạo ra khoảng.

Khoảng đó có thể được dùng để:

• Sắp đều răng chen chúc.
• Sửa đường giữa.
• Điều chỉnh khớp cắn.
• Cho răng sau tiến lên.
• Kéo răng cửa lùi.

Nếu phần lớn khoảng được dùng để kéo răng cửa vào, mức nâng đỡ môi có thể giảm.

Điều này có thể có lợi khi bệnh nhân:

• Răng và môi nhô.
• Không khép môi tự nhiên.
• Răng cửa đã nằm quá trước so với nền xương.

Nhưng cũng có thể bất lợi nếu bệnh nhân:

• Môi mỏng.
• Mặt nghiêng đã thẳng.
• Răng cửa lộ ít.
• Nụ cười thiếu độ đầy.
• Mũi và cằm tương đối nổi bật.

Vì vậy, quyết định nhổ răng không thể chỉ dựa vào số milimét chen chúc.

Bác sĩ phải xác định trước:

Sau điều trị, răng cửa cần nằm ở đâu để môi được nâng đỡ vừa đủ?

Bằng chứng tổng hợp cho thấy điều trị nhổ răng thường làm môi lùi hơn điều trị không nhổ, nhưng không chứng minh nhổ răng mặc nhiên làm khuôn mặt xấu. Kết quả phụ thuộc vào chỉ định, cách sử dụng khoảng và kiểu khuôn mặt ban đầu.

3. Quyết định điểm dừng kéo răng

Một sai lầm trong chỉnh nha là cho rằng:

“Còn khoảng thì tiếp tục kéo răng cửa vào.”

Khoảng đã đóng hay chưa không phải tiêu chuẩn duy nhất.

Bác sĩ phải theo dõi:

• Môi đã bớt nhô đủ chưa?
• Bệnh nhân đã khép môi tự nhiên chưa?
• Răng cửa có bị cụp không?
• Nụ cười có mất độ đầy không?
• Độ lộ răng cửa có giảm không?
• Góc mũi – môi có mở quá mức không?
• Môi trên có bắt đầu thiếu nâng đỡ không?

Nếu răng cửa đã đạt vị trí thẩm mỹ phù hợp, phần khoảng còn lại có thể cần được xử lý theo cách khác thay vì tiếp tục kéo vùng răng trước.

Điểm dừng kéo răng phải được xác định từ khuôn mặt, không phải chỉ từ khoảng trống trong cung hàm.

4. Quyết định cách kiểm soát torque răng cửa

Torque là cách bác sĩ kiểm soát quan hệ giữa thân và chân răng theo chiều ngoài – trong.

Hai trường hợp cùng kéo răng cửa lùi 4 mm có thể tạo kết quả rất khác nhau.

Trường hợp thứ nhất: Kéo lùi có kiểm soát torque

• Thân và chân răng cùng được kiểm soát.
• Răng cửa giảm nhô nhưng không bị cụp.
• Môi bớt căng nhưng vẫn được nâng đỡ.
• Nụ cười giữ được độ nổi.

Trường hợp thứ hai: Chỉ làm thân răng cụp vào

• Cạnh cắn đi vào trong.
• Chân răng chưa di chuyển tương ứng.
• Mặt ngoài răng quay vào trong.
• Môi mất nâng đỡ.
• Nụ cười trông phẳng.
• Răng cửa ít phản chiếu ánh sáng hơn.

Do đó, điều quan trọng không chỉ là răng cửa đã lùi bao nhiêu.

Quan trọng hơn là:

Răng cửa được đưa lùi bằng cách nào và kết thúc ở độ nghiêng nào.

Sự nâng đỡ môi ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt như thế nào?

1. Ảnh hưởng đến mặt nghiêng

Khi nhìn nghiêng, người đối diện thường cảm nhận mối quan hệ giữa:

• Mũi.
• Môi trên.
• Môi dưới.
• Cằm.

Nếu vùng môi nhô quá nhiều:

• Khuôn mặt có thể lồi.
• Góc mũi – môi nhỏ.
• Khả năng khép môi kém.
• Cằm có vẻ lùi hơn.

Nếu vùng môi lùi quá nhiều:

• Mũi trông nổi bật hơn.
• Cằm trông mạnh hơn.
• Phần giữa môi và cằm có thể sâu hơn.
• Khuôn mặt dễ tạo cảm giác phẳng hoặc già.

Các nghiên cứu về thẩm mỹ mặt nghiêng cho thấy vị trí răng cửa, môi và hình thái cằm đều liên quan đến cảm nhận thẩm mỹ. Vì vậy, không thể đánh giá môi độc lập với mũi và cằm.

2. Ảnh hưởng đến khả năng khép môi

Ở trạng thái nghỉ, hai môi nên có khả năng tiếp xúc nhẹ nhàng hoặc ở một khoảng hở sinh lý phù hợp mà không cần gồng cơ.

Nếu răng cửa quá chìa:

• Môi phải căng để đi qua răng.
• Bệnh nhân khó khép môi.
• Cơ cằm có thể co rõ.
• Khuôn mặt trông căng khi nghỉ.

Khi răng cửa được đặt đúng hơn:

• Môi có thể khép tự nhiên.
• Cơ cằm thư giãn.
• Phần dưới khuôn mặt mềm mại hơn.

Tuy nhiên, hở môi không chỉ do răng cửa.

Nó còn có thể liên quan đến:

• Môi ngắn.
• Kiểu mặt dài.
• Hàm trên phát triển quá mức theo chiều đứng.
• Cấu trúc xương hàm.
• Thói quen thở miệng.

Vì vậy, kéo răng cửa không phải giải pháp duy nhất cho mọi trường hợp hở môi.

3. Ảnh hưởng đến hình dạng môi

Sự nâng đỡ của răng không chỉ ảnh hưởng vị trí trước – sau.

Nó còn ảnh hưởng đến:

• Độ cong môi.
• Viền môi đỏ.
• Rãnh mũi – môi.
• Rãnh môi – cằm.
• Cảm giác môi đầy hay lép.

Môi lùi không đồng nghĩa mô môi bị mất đi.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận độ dày môi có thể không giảm hoặc tăng nhẹ sau khi răng cửa được kéo lùi, dù toàn bộ môi thay đổi vị trí.

Vì vậy, cần phân biệt:

• Môi lùi: thay đổi vị trí.
• Môi bớt căng: giảm áp lực từ răng chìa.
• Môi mỏng thật: giảm độ dày mô.
• Môi thiếu nâng đỡ: hình dạng môi trở nên phẳng hoặc lép.

Đây là những khái niệm khác nhau.

4. Ảnh hưởng đến cảm giác trẻ trung

Theo tuổi:

• Mô mềm giảm độ đàn hồi.
• Môi trên có xu hướng dài hơn.
• Răng cửa trên lộ ít hơn.
• Vùng quanh miệng có thể phẳng và xuất hiện nhiều nếp hơn.

Nếu chỉnh nha kết thúc với:

• Răng cửa quá cụp.
• Môi trên thiếu nâng đỡ.
• Răng cửa trên lộ rất ít.
• Nụ cười phẳng.

khuôn mặt có thể mang sẵn những đặc điểm thường liên quan đến tuổi lớn hơn.

Điều này không có nghĩa phải đẩy răng ra trước để “chống lão hóa”.

Mục tiêu là tránh kéo răng vào quá mức ở bệnh nhân vốn đã thiếu nâng đỡ.

Sự nâng đỡ môi quan trọng như thế nào đối với nụ cười?

Nhiều người nghĩ nâng đỡ môi chỉ được đánh giá trên ảnh mặt nghiêng.

Thực tế, nó ảnh hưởng rõ đến nụ cười chính diện và góc 45 độ.

1. Ảnh hưởng đến độ nhô của nụ cười

Một nụ cười không chỉ có:

• Chiều ngang.
• Chiều đứng.

Nó còn có chiều trước – sau.

Khái niệm độ nhô của nụ cười (smile projection) mô tả cách vùng răng cửa xuất hiện và tiến ra phía trước trong khung môi.

Nếu răng cửa quá cụp hoặc bị kéo lùi quá nhiều:

• Nụ cười có thể chìm vào trong.
• Hai răng cửa ít nổi bật.
• Vùng răng trước thiếu độ sáng.
• Môi trên mất sự nâng đỡ khi cười.

Nếu răng cửa quá nhô:

• Nụ cười có thể chìa.
• Môi bị căng.
• Răng cửa lấn át toàn bộ khuôn mặt.

Sarver nhấn mạnh rằng ngoài vị trí chiều đứng, vị trí trước – sau của răng cửa trên cũng là thành phần quan trọng của thiết kế nụ cười.

2. Ảnh hưởng đến độ lộ răng cửa

Độ lộ răng không chỉ phụ thuộc răng nằm cao hay thấp.

Độ nghiêng và độ nhô của răng cũng ảnh hưởng đến:

• Phần mặt răng được nhìn thấy.
• Cách môi đi qua thân răng.
• Khả năng phản chiếu ánh sáng.
• Cảm giác răng dài hoặc ngắn.

Răng cửa quá cụp có thể làm:

• Mặt răng quay vào trong.
• Răng trông tối.
• Nụ cười thiếu độ nổi.

Răng cửa quá chìa có thể:

• Làm môi bị đẩy ra trước.
• Thay đổi vị trí cạnh cắn với môi dưới.
• Làm cung cười kém hài hòa.

3. Ảnh hưởng đến cung cười

Cung cười là mối quan hệ giữa:

• Đường bờ cắn các răng trên.
• Đường cong của môi dưới.

Độ nghiêng răng cửa có thể ảnh hưởng đến cách đường bờ cắn xuất hiện khi cười.

Sabri và Sarver đều nhấn mạnh rằng độ nghiêng răng cửa trên có liên quan đến đường môi và cung cười, vì thay đổi góc răng sẽ thay đổi cách cạnh cắn được nhìn thấy trong khung môi.

Do đó, giữ nâng đỡ môi không chỉ nhằm bảo vệ mặt nghiêng.

Nó còn giúp bảo vệ:

• Cung cười.
• Độ lộ răng.
• Sự nổi bật của răng cửa.
• Độ đầy của nụ cười.

4. Ảnh hưởng đến ưu thế của hai răng cửa giữa

Hai răng cửa giữa hàm trên thường là trung tâm thị giác của nụ cười.

Để hai răng này nổi bật, bác sĩ cần kiểm soát:

• Chiều dài.
• Vị trí theo chiều đứng.
• Torque.
• Vị trí trước – sau.
• Khả năng phản chiếu ánh sáng.
• Quan hệ với môi.

Nếu răng cửa bị kéo quá sâu vào trong:

• Hai răng cửa có thể mất sự hiện diện.
• Nụ cười thiếu điểm trung tâm.
• Các răng phía sau trông nổi hơn vùng trước.
• Khuôn miệng có cảm giác phẳng.

Sự nâng đỡ môi trong quan điểm của bác sĩ Tom Pitts

Trong triết lý Tom Pitts, răng cửa trên không chỉ là hai chiếc răng cần được làm thẳng.

Chúng là trung tâm của:

• Khuôn mặt.
• Môi.
• Nụ cười.
• Cung cười.
• Sự trẻ trung.
• Độ nổi bật của toàn bộ vùng thẩm mỹ.

“Khuôn mặt trước – nụ cười tiếp theo – răng sau cùng”

Tinh thần của Pitts có thể được diễn đạt bằng trật tự:

Khuôn mặt trước – nụ cười tiếp theo – răng sau cùng.

Điều đó có nghĩa bác sĩ không nên bắt đầu từ câu hỏi:

• Răng chen chúc bao nhiêu?
• Nhổ hay không nhổ?
• Kéo răng cửa về con số nào trên phim?
• Dùng mắc cài có torque bao nhiêu?

Mà phải bắt đầu bằng:

• Khuôn mặt đang cần giảm hay tăng sự đầy đặn?
• Môi đang nhô, căng hay thiếu nâng đỡ?
• Bệnh nhân có khép môi tự nhiên không?
• Răng cửa trên lộ bao nhiêu?
• Nụ cười có đủ độ nhô không?
• Hai răng cửa có giữ được vai trò trung tâm không?

Sau khi xác định được điểm đến, bác sĩ mới lựa chọn:

• Nhổ hay không nhổ.
• Neo chặn.
• Torque.
• Vị trí mắc cài.
• Hình dạng dây cung.
• Mức kéo lùi.

Pitts không điều trị răng cửa bằng một con số cố định

Trong phương pháp Pitts, vị trí thẩm mỹ của răng cửa không chỉ được đánh giá bằng phim sọ nghiêng.

Bác sĩ cần quan sát qua:

• Ảnh chính diện.
• Góc 45 độ.
• Ảnh mặt nghiêng.
• Tư thế đầu tự nhiên.
• Môi nghỉ.
• Nụ cười động.

Pitts nhấn mạnh độ nghiêng tối ưu của răng trước, ưu thế của răng cửa giữa và cung cười cong hài hòa với môi dưới. Các yếu tố này phải được đánh giá trong khuôn mặt thật, không chỉ trên mẫu hàm hoặc phim X-quang.

Sự nâng đỡ môi liên quan đến “ưu thế răng cửa”

Theo Pitts, hai răng cửa giữa cần giữ vai trò nổi bật trong nụ cười.

Để làm được điều đó, chúng phải có:

• Chiều dài phù hợp.
• Torque phù hợp.
• Vị trí trước – sau phù hợp.
• Độ lộ phù hợp.
• Khả năng phản chiếu ánh sáng tốt.

Nếu răng cửa quá cụp:

• Thân răng quay vào trong.
• Mặt răng kém sáng.
• Môi giảm nâng đỡ.
• Hai răng cửa mất ưu thế.

Nếu răng cửa quá chìa:

• Môi bị căng.
• Mặt nghiêng lồi.
• Nụ cười thiếu tự nhiên.
• Răng có nguy cơ ra gần giới hạn xương.

Vì vậy, Pitts không hướng đến răng cửa chìa hơn hay cụp hơn.

Mục tiêu là tọa độ thẩm mỹ tối ưu của răng cửa trong khuôn mặt.

Bảo vệ cung cười cũng là bảo vệ quan hệ răng – môi

Chiến lược Bảo vệ cung cười (Smile Arc Protection – SAP) thường được nhắc đến như cách điều chỉnh chiều cao mắc cài.

Nhưng ý nghĩa rộng hơn là bảo vệ mối quan hệ giữa:

• Răng cửa.
• Môi trên.
• Môi dưới.
• Cung cười.
• Mặt phẳng cắn.

Pitts mô tả việc cá nhân hóa vị trí mắc cài nhằm cải thiện:

• Độ lộ răng cửa.
• Độ nghiêng răng cửa.
• Cung cười.
• Sự nổi bật của răng cửa giữa.
• Độ đầy nụ cười.

Do đó, Bảo vệ cung cười không thể tách rời việc kiểm soát sự nâng đỡ môi.

Pitts có phải là triết lý không nhổ răng không?

Không.

Nếu bệnh nhân có:

• Răng cửa chìa.
• Môi nhô.
• Khó khép môi.
• Chen chúc lớn.
• Răng nằm gần giới hạn xương.

nhổ răng có thể cần thiết để đưa răng cửa và môi về vị trí hài hòa hơn.

Ngược lại, nếu bệnh nhân:

• Môi mỏng.
• Mặt nghiêng thẳng.
• Răng cửa lộ ít.
• Nụ cười thiếu độ đầy.

bác sĩ phải rất thận trọng với việc kéo lùi quá mức.

Trong tư duy Pitts, nhổ hay không nhổ chỉ là phương tiện.

Điểm đến vẫn là:

• Khuôn mặt đẹp hơn.
• Môi được nâng đỡ đúng.
• Răng cửa nổi bật.
• Cung cười được bảo vệ.
• Chân răng nằm an toàn trong xương.

Khi nào bệnh nhân đang thiếu sự nâng đỡ môi?

Một số dấu hiệu có thể gợi ý:

• Môi trên trông phẳng hoặc lép.
• Vùng quanh miệng thiếu độ đầy.
• Răng cửa trên lộ ít.
• Răng cửa bị cụp vào trong.
• Nụ cười thiếu độ nhô.
• Hai răng cửa giữa không nổi bật.
• Mũi hoặc cằm có vẻ quá rõ so với vùng môi.
• Mặt nghiêng thẳng hoặc lõm.
• Sau điều trị, răng cửa gần như biến mất khi môi nghỉ.

Tuy nhiên, những dấu hiệu này không tự động chứng minh răng cần được đẩy ra trước.

Nguyên nhân còn có thể liên quan đến:

• Môi mỏng bẩm sinh.
• Hàm trên lùi.
• Răng mòn.
• Môi dài.
• Tuổi.
• Cấu trúc mũi và cằm.

Bác sĩ phải xác định rõ nguyên nhân trước khi di chuyển răng.

Khi nào môi đang được nâng đỡ quá mức?

Các dấu hiệu có thể gồm:

• Răng cửa chìa.
• Hai môi nhô.
• Khó khép môi.
• Môi căng.
• Cơ cằm co khi khép miệng.
• Mặt nghiêng lồi.
• Răng cửa nằm gần hoặc vượt giới hạn xương mặt ngoài.

Trong trường hợp này, giảm độ nhô răng cửa có thể:

• Làm môi thư giãn hơn.
• Cải thiện khả năng khép môi.
• Làm mặt nghiêng cân đối hơn.
• Đưa chân răng về vị trí an toàn hơn.

Nhưng mức giảm phải được cá nhân hóa.

Không nên kéo đến khi môi càng lép càng tốt.

Làm thế nào để đánh giá sự nâng đỡ môi?

1. Quan sát môi ở trạng thái nghỉ

Bác sĩ đánh giá:

• Hai môi có khép tự nhiên không?
• Có khoảng hở môi không?
• Cơ cằm có co không?
• Môi có căng không?
• Răng cửa trên lộ bao nhiêu?

2. Chụp ảnh mặt nghiêng

Đánh giá tương quan:

• Mũi.
• Môi trên.
• Môi dưới.
• Cằm.
• Góc mũi – môi.
• Rãnh môi – cằm.

3. Chụp ảnh góc 45 độ

Đây là góc quan trọng để quan sát:

• Độ nhô của nụ cười.
• Mặt ngoài răng cửa.
• Độ đầy của môi khi cười.
• Sự chuyển tiếp từ răng trước ra răng sau.

4. Quay video

Video giúp đánh giá:

• Môi khi nói.
• Môi khi cười nhẹ.
• Môi khi cười tối đa.
• Khả năng khép môi tự nhiên.
• Sự thay đổi trong chuyển động.

5. Đánh giá răng cửa

Bác sĩ cần biết:

• Răng cửa đang chìa hay cụp?
• Thân và chân răng nằm ở đâu?
• Torque thế nào?
• Răng nằm trong giới hạn xương không?

6. Đánh giá mô mềm

Bao gồm:

• Độ dày môi.
• Chiều dài môi.
• Trương lực cơ.
• Khả năng thích nghi dự kiến.

7. Đánh giá phim X-quang

Phim giúp xác định:

• Vị trí xương hàm.
• Vị trí chân răng.
• Độ nghiêng răng cửa.
• Giới hạn di chuyển.

Tuy nhiên, phim không thể thay thế việc nhìn khuôn mặt thật.

Arnett và cộng sự đã nhấn mạnh rằng điều trị khớp cắn dựa đơn thuần vào mẫu hàm hoặc tiêu chuẩn xương trên phim có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến thẩm mỹ nếu khuôn mặt không được xác định là mục tiêu trước điều trị.

Những câu hỏi bệnh nhân nên hỏi bác sĩ

1. Môi của tôi đang được nâng đỡ quá nhiều hay quá ít?
2. Nguyên nhân nằm ở răng cửa, xương hàm hay mô môi?
3. Răng cửa hiện đang chìa hay cụp?
4. Sau niềng, răng cửa sẽ lùi hay tiến ra trước?
5. Môi dự kiến thay đổi như thế nào?
6. Nếu nhổ răng, khoảng nhổ sẽ được sử dụng ra sao?
7. Bác sĩ xác định điểm dừng kéo răng bằng cách nào?
8. Torque răng cửa sẽ được kiểm soát ra sao?
9. Độ lộ răng cửa và cung cười có được bảo vệ không?
10. Có nguy cơ vùng miệng bị phẳng không?
11. Phương án không nhổ có làm răng cửa chìa ra ngoài không?
12. Răng cửa cuối cùng có nằm an toàn trong nền xương không?

Những hiểu lầm thường gặp

“Môi càng đầy càng đẹp”

Không đúng. Môi quá nhô và căng có thể làm khuôn mặt mất cân đối.

“Kéo răng vào sẽ luôn làm khuôn mặt đẹp hơn”

Không đúng. Kéo quá mức có thể làm môi mất nâng đỡ.

“Nhổ răng chắc chắn làm môi lép”

Không đúng. Nhổ răng chỉ tạo khoảng; kết quả phụ thuộc vào cách sử dụng khoảng.

“Không nhổ răng sẽ bảo tồn sự nâng đỡ môi”

Không được bảo đảm. Tránh nhổ bằng cách đẩy răng quá trước có thể làm môi nhô quá mức.

“Môi lùi nghĩa là môi bị mỏng”

Không đúng. Môi có thể thay đổi vị trí nhưng không mất mô.

“Cứ còn khoảng là phải kéo răng cửa tiếp”

Không đúng. Điểm dừng phải dựa trên khuôn mặt và vị trí răng cửa.

“Răng thẳng trên phim là môi sẽ đẹp”

Không đúng. Môi còn phụ thuộc vào mũi, cằm, độ dày mô và đặc điểm khuôn mặt.

“Mắc cài Pitts tự động bảo vệ nâng đỡ môi”

Không đúng. Khí cụ không thể thay thế chẩn đoán và kiểm soát cơ học của bác sĩ.

Kết luận: Sự nâng đỡ môi quan trọng như thế nào?

Sự nâng đỡ môi là mối quan hệ giữa:

• Răng cửa.
• Xương hàm.
• Môi.
• Mũi.
• Cằm.
• Toàn bộ khuôn mặt.

Nó ảnh hưởng trực tiếp đến:

1. Độ nhô của môi.
2. Khả năng khép môi.
3. Hình ảnh mặt nghiêng.
4. Góc mũi – môi.
5. Độ đầy vùng miệng.
6. Độ lộ răng cửa.
7. Độ nhô của nụ cười.
8. Cung cười.
9. Sự nổi bật của hai răng cửa giữa.
10. Cảm giác trẻ trung của khuôn mặt.

Nâng đỡ quá nhiều có thể làm:

• Răng và môi nhô.
• Khó khép môi.
• Khuôn mặt căng.

Nâng đỡ quá ít có thể làm:

• Môi lép.
• Nụ cười phẳng.
• Răng cửa thiếu nổi bật.
• Khuôn mặt mất sức sống.

Có thể diễn đạt ngắn gọn:

Sự nâng đỡ môi là cách răng cửa giúp môi giữ đúng vị trí, đúng độ đầy và đúng mối quan hệ với mũi, cằm và nụ cười.

Trong quan điểm của bác sĩ Tom Pitts, vị trí răng cửa phải được xác định từ:

• Khuôn mặt.
• Môi.
• Độ lộ răng.
• Cung cười.
• Độ nhô của nụ cười.
• Giới hạn xương và nha chu.

Sau đó bác sĩ mới quyết định:

• Nhổ hay không nhổ.
• Kéo lùi bao nhiêu.
• Giữ torque thế nào.
• Gắn mắc cài ở đâu.
• Sử dụng neo chặn ra sao.

Tại Nha Khoa Vàng, mục tiêu không phải làm răng cửa lùi nhiều nhất hoặc chìa ít nhất.

Mục tiêu là tạo một vị trí răng cửa:

• Giúp môi thư giãn.
• Vẫn duy trì độ đầy phù hợp.
• Hài hòa với mũi và cằm.
• Bảo vệ cung cười.
• Giữ độ lộ răng trẻ trung.
• Nằm an toàn trong xương.
• Ổn định lâu dài.

Đó mới là ý nghĩa đầy đủ của sự nâng đỡ môi trong chỉnh nha thẩm mỹ.

Tài liệu tham khảo

1. Arnett GW, Bergman RT. Facial keys to orthodontic diagnosis and treatment planning. Part I. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 1993;103(4):299–312.
2. Sarver DM. The importance of incisor positioning in the esthetic smile: the smile arc. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2001;120(2):98–111.
3. Sarver DM. Smile projection—a new concept in smile design. Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2021;33(1):237–252.
4. Sabri R. The eight components of a balanced smile. Journal of Clinical Orthodontics. 2005;39(3):155–167.
5. Pitts TR. Bracket positioning for Smile Arc Protection. Journal of Clinical Orthodontics. 2017;51(3):142–156.
6. Almurtadha RH, Alhammadi MS, Fayed MMS, Abou-El-Ezz A, Halboub E. Changes in soft tissue profile after orthodontic treatment with and without extraction: a systematic review and meta-analysis. Journal of Evidence-Based Dental Practice. 2018;18(3):193–202.
7. Konstantonis D, Vasileiou D, Papageorgiou SN, Eliades T. Soft-tissue changes following extraction versus nonextraction orthodontic fixed-appliance treatment: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Oral Sciences. 2018;126(3):167–179.
8. Hodgkinson D, Firth FA, Farella M. Effect of incisor retraction on facial aesthetics. Journal of Orthodontics. 2019;46(1):49–60.
9. Le T, et al. Factors that affect lip changes following incisor retraction in Vietnamese adults with a convex facial profile. Korean Journal of Orthodontics. 2022;52(5):336–347.
10. Albertini P, et al. Soft-tissue profile changes in adult patients treated with premolar extractions. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2024.
11. Elias KG, Sivamurthy G, Bearn DR. Extraction versus nonextraction orthodontic treatment: a systematic review and meta-analysis. Angle Orthodontist. 2024;94(1):83–106.